در این یادداشت، نقش تحقیقات بازار (market research) و تفاوت آن با تحقیقات بازاریابی (marketing research) مورد بحث قرار میگیرد.
نقش تحقیقات بازار چیست؟ تصمیمگیری مؤثر بر شفافیت و صحت اطلاعات دریافتی متمرکز است. تحقیقات بازار نقش مهمی در ارائه اطلاعات بهروز و سازنده دارد. بینشهای حاصله از تحقیقات بازار توسط فروشندگان مورد استفاده قرار میگیرد تا در وهلهی اول نیازهای مشتری را شناسایی کرده و دوم اطمینان حاصل کنند که محصولات یا خدمات شرکت این نیازها را برآورده میکند. پیشنهادات حاصل از تحقیقات بازار ممکن است به هدف افزایش فروش تدوین شوند.
تحقیقات بازار بر مطالعه بازار هدف متمرکز است. هدف اصلی تحقیقات بازار، جمعآوری دادهها و اطلاعات درباره مشتریان در بازار هدف شناساییشده است. از سوی دیگر، تحقیقات بازاریابی دامنهی تمرکز گستردهتری دارد و بر هر چهار P بازاریابی متمرکز است؛ یعنی محصول (product)، قیمت (price)، مکان (place) و تبلیغات (promotion). تحقیقات بازاریابی بر حوزه های مختلفی از جمله توسعه محصول جدید، تحقیقات تبلیغاتی، تحقیقات مشتری، تبلیغات فروش، کانالهای توزیع، قیمتگذاری و فروش متمرکز است. تحقیقات بازاریابی همچنین بر روی برندسازی و جنبههای مرتبط با برند، از جمله تصویر برند، عشق به برند، آگاهی از برند و ارزش ویژه برند متمرکز است.
تحقیقات بازار بر جنبههای مرتبط با بازار مانند مصرفکنندگان متمرکز است؛ در حالی که تحقیقات بازاریابی بر جنبههای مرتبط با بازاریابی از جمله محصول، قیمت، کانالهای توزیع و تبلیغات متمرکز است. تحقیقات بازار بخشی جداییناپذیر از تحقیقات بازاریابی است. تحقیقات بازار به شرکتها کمک میکند تا مخاطبان بازار را با محصولات و خدمات مرتبط بهتر درک کنند و مخاطبان بازار را هدف قرار دهند. برای مثال، اگر شرکتی بخواهد زنان بین 30 تا 40 سالی را هدف قرار دهد که بیش از 200 میلیون تومان در سال درآمد دارند، باید تا حد امکان اطلاعات و دادههای مربوط به این بخش از بازار را جمعآوری کند. این امر به اطلاعرسانی و شکل دادن به تصمیمات استراتژی بازاریابی در رابطه با پتانسیل راهاندازی یک محصول جدید در این بازار کمک میکند.
تحقیقات بازار همچنین به شرکت ها این امکان را میدهد که منابع و ظرفیتهای خود را به صورت راهبردی و استراتژیک تخصیص دهند. برای مثال، اپل تحقیقات بازار گسترده ای را برای درک نیازهای مصرف کننده خود انجام می دهد. مهمتر از همه، اپل یک تیم تحقیقاتی داخلی به نام Apple Panel Pulse ایجاد کرده است. این تیم متشکل است از جامعهای آنلاین که با جمعآوری و تجزیه و تحلیل دادهها بر حمایت از نیازهای مصرف کنندگان خود تمرکز دارد. دادهها از طریق نظرسنجی از مصرفکنندگان آنلاین جمعآوری میشود. این نظرسنجیها به توسعه محصول جدید و اصلاح محصولات موجود کمک کرده است. برای مثال، اپل با افزایش اندازه صفحه نمایش در برخی از دستگاههای خود، از بازخورد مصرفکنندگان برای بهبود تجربه تماشای مصرفکنندگان و افزایش رضایت آنها استفاده کرده است.