گزارش تجارت الکترونیک ایران تصویری دادهمحور از تغییرات بازار خردهفروشی کشور و مسیر رشد خرید آنلاین بین سالهای ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۳ ارائه میکند. این گزارش برای محاسبه اندازه واقعی بازار خردهفروشی، هزینه مصرف خانوارها، دولت و شرکتهای خصوصی را کنار هم قرار میدهد و سپس سهم تجارت آنلاین را از کل بازار بررسی میکند.
دادههای گزارش نشان میدهند خردهفروشی آنلاین در سال ۱۴۰۳ حدود ۵ درصد از بازار خردهفروشی ایران را در اختیار دارد. هرچند این سهم هنوز با بسیاری از بازارهای توسعهیافته فاصله دارد، روند چند سال اخیر از حرکت مستمر مصرفکنندگان به سمت خرید اینترنتی خبر میدهد. توسعه زیرساختهای پرداخت و ظهور خدمات فینتک، بهویژه سرویسهای «الان بخر، بعدا پرداخت کن» یا BNPL، نقش مهمی در افزایش دسترسی کاربران به خرید آنلاین و تغییر رفتار پرداخت آنها ایفا میکنند.
این گزارش همچنین جایگاه تجارت اجتماعی را بررسی میکند. اینستاگرام در دستههای بصری مانند پوشاک، مد، زیبایی و محصولات آرایشی سهم قابلتوجهی از فروش آنلاین را به خود اختصاص میدهد و برای بسیاری از کسبوکارهای کوچک به یکی از کانالهای اصلی فروش تبدیل میشود.
در مقابل، اختلال اینترنت، نوسان نرخ ارز و محدودیت واردات مستقیما بر عملکرد کسبوکارهای دیجیتال، میزان تقاضا و تصمیمهای خرید مصرفکنندگان اثر میگذارند. گزارش با بررسی پراکندگی فروش در استانهای مختلف، زمان تحویل سفارش و نرخ لغو خرید، تفاوت رفتار کاربران در نقاط مختلف کشور را نیز نشان میدهد.
در مجموع، گزارش تجارت الکترونیک ایران نشان میدهد بازار آنلاین کشور همچنان ظرفیت بزرگی برای رشد دارد؛ اما سرعت این رشد به قدرت خرید مردم، توسعه ابزارهای مالی، کیفیت زیرساخت دیجیتال و ثبات محیط اقتصادی وابسته است.